قالب وردپرس قالب وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس وردپرس آموزش وردپرس

پرورش کفشدوزک

پرورش کفشدوزک، این حیوان کوچک و دوست‌داشتنی، برای سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار راهی با سوددهی بالا است.

از آنجایی که تولید محصولات ارگانیک یکی از ضرورات امروز صنعت کشاورزی کشور به حساب می‌آید، یکی از الزامات ادامه این نوع کشت، وابسته به پرورش همین کفشدوزک‌هاست.


کفشدوزک‌ها در دنیا بیش از ۲ هزار گونه دارند که تنها یکی از آنها برای پرورش و تولید انبوه مناسب است. گونه «کریپتولموس» برای این کار بهترین گزینه است.

احتمالا برای برخی از مخاطبان این سوال پیش می‌آید که پرورش کفشدوزک چه ربطی به تولید محصول ارگانیک دارد؟
کفشدوزک‌های گونه «کریپتولموس» قاتل شته ها هستند ، و با خرید و رها سازی کفشدوزک ها در باغ یا باغچه یا مزرعه یا گلخانه براحتی می‌توانید بصورت بیولوژیک و بدون استفاده از سموم کشاورزی از راه طبیعی با انواع شته ها و موارد گفته شده در بالا مبارزه کنید و از بین ببرید.

حال برویم سراغ فضای مورد نیاز برای پرورش. شما حداقل به دو اتاق سه در چهار احتیاج دارید که فاصله‌ای ۲۰متری با هم داشته باشند، البته قیمت جا نسبت به هر منطقه در کشور متفاوت است در این میان باید یک نکته خیلی اساسی را مدنظر داشته باشید و آن هم پوشاندن تمام منفذها و سوراخ‌های در و دیوار است، زیرا این حشره تقریبا ریز است و می‌تواند به راحتی از اتاق فرار کند.

 سرامیک کردن کف بسیار مهم است و اگر دیوارها را هم بتوان سرامیک کرد، اطمینان شما دوچندان می‌شود. اکنون قیمت سرامیک در بازار از متری ۷هزارتومان به بالاست. مطمئنا شما که به فکر ایجاد فضای لوکس برای کفشدوزک‌ها نیستید! پس از ارزان‌ترین نوع آن استفاده کنید. برای نصب سرامیک هم متری ۹ تا ۱۰هزارتومان باید بپردازید.

 قفسه‌بندی سه دیوار در هر اتاق لازم است. شما می‌توانید از قفسه‌های دست دوم آهنی استفاده کنید و این کار هزینه زیادی نخواهد برد، اما اگر بخواهید قفسه نو تهیه کنید، برای قفسه پنج طبقه روی سه دیوار در هر اتاق باید حدود یک میلیون و ۱۰۰هزارتومان پول بپردازید.

به گفته فعالان این حوزه، نگهداری کدو بهتر و به صرفه‌تر از سیب‌زمینی است، زیرا به طور طبیعی قیمت سیب‌زمینی افزایش یافته است و این شم اقتصادی و شیوه صحیح مدیریت را می‌طلبد که به سراغ کدام یک از این دو بروید.

کارشناسان می‌گویند در فصول گرم سال، چون پرورش راحت‌تر است، تعداد رقبا زیاد می‌شود، اما هنگام سرما بهترین فرصت برای پرورش جمعیت مادری است، به طوری که در اواخر زمستان یعنی ماه‌های بهمن و اسفند ممکن است قیمت هر کفشدوزک به ۲۰۰ تا ۳۰۰ تومان هم برسد. ناگفته نماند که در عین حال، به خاطر حفظ گرمایش محیط و میزان بالای تهدیدها هزینه تولید در زمستان بالاست. البته می‌توان این حشره را به کشورهای همسایه نیز صادر کرد که به طور میانگین هر عدد به قیمت نیم دلار به فروش می‌رود.

حال فرض کنید یکی از کشاورزان پنبه کار  برای خرید کفشدوزک به شما مراجعه می‌کند. به طور معمول، در هر هکتار زمین ۱۰۰ هزار بوته پنبه وجود دارد. مهم‌ترین آفت پنبه هم شته است و هر بوته آلوده برای پاک‌سازی به ۳ تا ۴ کفشدوزک نیاز دارد. اگر تنها ۸ هزار بوته به شته آلوده باشد به حدود ۳۲ هزار حشره نیاز است. حال در صورتی که هر کفشدوزک را به قیمت ۵۰تومان بفروشید، یک میلیون و ۶۰۰ هزارتومان درآمد شماست.

البته در اینجا از گیاه پنبه نام برده شد در  حالیکه کفشدوزک ها برای مقابله با آفات طیف وسیعی از گیاهان و درخت ها مفید هستند و می توان در مبارزات بیولوژیکی مورد استفاده قرار بگیرد.

در ادامه برای آشنایی بیشتر با این حرفه، با محمد آروین، بعنوان تنها کارآفرین و تولید کننده کفشدوزک هفت‌نقطه‌ای درکشور آشنا می‌شوید. مردی که حشره‌هایش را دانه‌ای ۶۰۰ تا ۳۰۰۰ تومان می‌فروشد و سالهاست کفشدوز‌ک‌فروشی به حرفه رسمی‌اش تبدیل شده‌است.

محمد آروین کارآفرینی است که با یک ایده خلاقانه حالا بیش از ۴ سال است که به تولید و پرورش کفشدوزک هفت نقطه‌ای اشتغال‌ دارد. گفت‌و‌گوی  با این کارآفرین جوان قزوینی را ازدست ندهید.

– آقای آروین بین این همه شغل چرا کفشدوزک فروشی؟

به خاطر عشق و علاقه به حشرات… این علاقه از دوران کودکی در من وجود داشت اولین مشوقم پدر خودم بود که خیلی حشرات را دوست داشت و حتی در یک مقطعی کشاورزی می‌کرد. همین علاقه باعث شد که در دانشگاه در رشته‌ای مرتبط ادامه تحصیل بدهم.

– چه شد که به فکر پرورش حشره افتادید؟

همان سال‌های تحصیل یک سایت تخصصی درباره اخبار کشاورزی زدم و اطلاعاتم به مرور دراین باره بیشتر شد و دیدم که درکشورهای دیگر از عوامل بیولوژیک برای مقابله با آفت‌ها درمزارع و گلخانه‌ها و باغ‌ها استفاده‌ می‌شود. همان‌ زمان‌ها بود که یک خانمی سفارش این حشرات بیولوژیک را به من داد ولی من نداشتم. اما از همان جابه فکر پرورش آنها افتادم و بعد از تحقیق ، کفشدوزک هفت نقطه‌ای را انتخاب کردم.

– درباره شغل‌تان بگویید، اداره کردن دنیایی پر از کفشدوزک، حتما مشکلات خاص خودش را دارد، آن‌هم در کشور ما که چنین شغلی سابقه چندانی ندارد.

شغل‌های مرتبط با پرورش حشرات همگی به صورت فصلی هستند، مگر مواردی که برای انسان‌ها،‌ جانوران یا پرندگان مصرف غذایی داشته باشند. در آن صورت با توجه به وجود بازار تقاضا می‌شود روی درآمد آن حساب کرد. در مورد من، کفشدوزک‌ها برای کشتن شته و حشرات مزاحم درختان استفاده می‌شود و گاهی در مراکز تحقیقاتی هم پرورش داده و استفاده می‌شود. در نتیجه همیشه کاربرد ندارد اما جیرجیرک‌ها و ملخ‌ها حسابشان فرق می‌کند. جیرجیرک‌ها سرشار از پروتیئن هستند و به عنوان خوراک خزندگان خانگی، باغ وحش‌ها و پرندگان استفاده می‌شود.

این حشره در کشورهایی همچون تایلند و چین به عنوان خوراکی انسان‌ مصرف می‌شود به طوری که مراکز پرورش جیرجیرک در این کشورها بسیار فراوان است. مورد مصرف ملخ‌ها هم مثل جیرجیرک‌هاست. در کشور ما که جیرجیرک و ملخ مصرف خوراکی انسانی ندارند، به عنوان خوراک خزندگان از آن استفاده می‌کنند و ممکن است در پرورش طیور هم کاربرد داشته باشد.

– پرورش کفشدوزک یا کلا حشره کار راحتی است؟

نه اصلا. کار بسیار سختی است. آنقدر که می‌توانم بگویم پرورش گاو راحت‌تر ازاین کار است.چون گاوها بزرگند شما راحت می‌توانی آنهارا ببینی اما از حشره‌ها غافل بشوی درتعداد بالا تلفات می‌دهند.

– این کار به چه چیزهایی نیاز دارد؟

باید حتما گلخانه داشت که بسته به مساحت گلخانه هرچه بزرگتر باشد، فروش هم بیشتر است. نکته اینجاست که شما در این گلخانه تمام مراحل کاشت، داشت و برداشت یک محصول مثل توت‌فرنگی یا کاهو و کلم را انجام می‌دهید بعد باید این محصول را به عمد آلوده به شته بکنید تا این شته‌ها خوراک کفشدوزک هایی بشوند که در قسمت دیگری پرورش داده‌اید.که به خاطر این پرهزینه بودن کمترکسی سراغ این کار می‌آید.

– در طول یک سال چند بار می‌توان این حشره‌ها را پرورش داد؟

۹۹ درصد تولیدات حشرات بیولوژیک فصلی است.پروش همین کفشدوزک هفت‌نقطه ای یا زنبور براکون ، زنبور تریکوگراما و هر حشره دیگری یک فصل خاص دارد. مثلا زنبور براکون را هر پروش دهنده‌ای فقط از اول اردیبهشت تا آخر خرداد پروش می‌دهد بعد کلا کنسل می‌شود تا سال دیگر.

– این حشره‌های بیولوژیک کلا چه کاربردی دارند؟

بیشتر برای از بین بردن یا کاهش خسارت آفت‌هایی مثل شته ها ، شپشک‌ها ،سفید بالک‌ها،کنه‌هایی مثل تارتن یا تارعنکبوتی ، لاروبال‌پولکدارها ،تخم حشرات و نرم‌تنان استفاده می‌شوند و می‌توان به‌جای سموم شیمیایی از این حشرات استفاده کرد. این کفشدوزک‌های هفت نقطه‌ای حداقل ۵۰ نوع شته را می‌خورند.

– پس کشاورزان و باغدارها مشتری‌های اصلی شما هستند؟

بله البته هرکسی که محصولش شته زده باشد ازاین کفشدوزک ها می‌تواند استفاده کند یعنی حتی مصرف خانگی هم دارند ، مثلا درباغچه‌های خانگی یاگلخانه‌ها و …

– عمرشان چقدر است؟

بسته به نژاد یا شرایط نگهداری و تغذیه ، هرکفشدوزک بین یک تا دوسال عمر می‌کند.

– یعنی کسی که این کفشدوزک‌ها را تهیه می‌کند تا یکی دو سال ازتهیه کفشدوزک مجدد بی‌نیاز است؟

نه… این خیلی امکان پذیر نیست. چون بعد از رهاسازی اتفاقات زیادی ممکن است برای کفشدوزک‌ها بیفتد. مثلا شما در نظر بگیرید، یک نفر۱۰تا کفشدوزک خریده و رهاسازی کرده . از این ۱۰تا ممکن است یکی را پرنده بخورد، یکی شکار عنکبوت بشود و … یک ایراد دیگر کفشدوزک‌های بالغ این است که ممکن است بعد از رهاسازی پرواز کنند و بروند مزرعه یا باغ کناری.

– چرا؟

چون مثلا شته‌های باغ بادام همسایه از شته‌های باغ هلوی این مشتری خوشمزه‌تر هستند!

– کلا این کفشدوزک‌ها را بیشتر در چه تعدادی از شما می‌خرند؟

مشتری داشتم که ۱۰تادانه خواسته یا مشتری بوده که چندهزارتا خواسته ؛ برای من فرقی نمی‌کند هرتعدادی که بخواهند فراهم می‌کنم.

– قیمت‌شان چطور است؟ دانه‌ای می‌فروشید؟

بله البته بسته به تعداد سفارش قیمت متفاوت است. چون هرچه تعداد کمتر باشد هزینه های تولیدش برای من بیشتردرمی‌آید. به‌طور متوسط هم از۸۰۰ تومان شروع می‌شود تا۳۰۰۰ تومان.

– بیشتر مشتری های شما از چه قشری هستند؟
بیشترین مشتری‌های مصرف کفشدوزک‌های هفت نقطه‌ای کشاورزان، باغدارن مناطق نیمه گرمسیری مثل کمربند ساحلی دریای مازندران، شامل استان‎های مازندران و گیلان، مناطق جنوبی ایران یعنی استان‌های فارس، کرمان و خوزستان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، کهکیلویه و بویراحمد و… هستند. گلخانه‌دارها و پرورش‌دهندگان سبزی هم جزو مشتریهای ما هستند.

– چطور این حشرات را به دست مشتری ها می‌رسانید؟
در جعبه‌هایی که خودمان طراحی کردیم که خاص هستند و هوادهی دارند.

– به غیر از کفشدوزک دیگر چه حشره‌ای پرورش می‌دهید؟

یکسری سوسک شکارگر هم داریم که برای آفت‌هایی که روی کف باغچه یا باغ هستند استفاده می‌شوندو هرچه روی زمین باشد را می‌خورند.

– قیمت این سوسک‌ها چقدر است؟

دانه‌ای۶۰۰ تومان و به‌طور متوسط برای یک متر مربع ۴ عدد سوسک نیاز است.

– با پرورش کفشدوزک برای چند نفر کارآفرینی کرده‌اید؟

برای کاشت، داشت و برداشت گلخانه به دونفر نیاز داریم. یک نفر هم باید شته‌ها را جمع‌آوری کند، ‌یک نفر هم نیاز است تا کفشدوزک‌ها را با این شته‌ها تغذیه بدهد.

– پرورش حشره کار سودآوری است؟

بستگی دارد چطور شروع کنند. آن موقع که من کاررا شروع کردم ۵ سال کشید که بفهمم اینها چه چیزی می‌خورند، چه چیزی نیاز دارند، چطور باید پرورش پیداکنند. من با آزمون و خطا به اینجا رسیدم و تقریبا از سال ۹۲ این کار برایم سودآور شده‌است.

– کفشدوزک‌فروشی در ایران چطور انجام می‌شود؟

در ایران پرورش و تکثیر کفشدوزک کریپتولموس آسان است و در برخی استانها مثل بخش‌های شمالی کشور، تهران، کرج، کرمانشاه و… آن‌ را پرورش می‌دهند. از همه ساده‌تر، پرورش کفشدوزک کریپتولموس است که برای بزرگ کردنش به دست‌کم دو اتاق ۳ در ۴ مجزا نیاز داریم که دست‌کم ۲۰ متر از هم فاصله داشته باشند. یکی از اتاق‌ها برای تولید شپشک استفاده می شود و دیگری برای پرورش کفشدوزک. منفذ‌ها و خروجی‌های اتاق‌ها باید به طور کامل پوشیده شود، تهویه و سیستم تنظیم دما هم باید مرتب تحت کنترل باشد.

در پرورش کفشدوزک هفت نقطه ای که نوع مرغوب‌تری از این حشره است، علاوه بر اتاق تولید کفشدوزک‌ها (یک اتاق برای تخم و لارو ، یک اتاق برای شفیره‌ کفشدوزک هفت نقطه‌ای و یکی دیگر برای نگهداری حشرات بالغ) به یک مکان برای تولید شته نیاز است تا خوراک جانور هم برایش فراهم شود چون نمی‌توانیم شته یخ‌زده را به کفشدوزک ۷ نقطه ای بخورانیم. دلیلش هم این است که، شته یخ زده، توان شکار کفشدوزک را کم می کند.

از طرفی دیگر،‌ در فصلی نیستیم که بتوان شته را از مزارع و باغ‌ها صید کرده و به مصرف کفشدوزک‌ها برسانیم. برای همین از سر ناچاری، به یک گلخانه نیاز داریم که خود این موضوع، باعث تحمیل هزینه هنگفتی به تولیدکننده می شود و یکی از عوامل اصلی عدم تمایل سرمایه‌گذاران به حضور در دنیای پرورش حشرات نیز همین موضوع است.

– چالش‌های مهم کار شما چیست؟

یک مورد مهم این است که وقتی کفشدوزکی در یک مزرعه یا باغ رها می‌شود، حتما نمی‌توان تضمین داد که در آن مزرعه باقی بماند و شته‌ها را نابود کند چون امکان دارد از شته‌های محصول جانبی آن باغ یا مزرعه بیشتر خوشش بیاید و همه‌ حشرات به باغ بغل دستی کوچ کنند! در نتیجه رهاسازی حشرات خیلی مهم است و باید شدت فعالیت دشمنان طبیعی حشره، وضعیت آب و هوا،غذای موجود درباغ یا مزرعه و اندازه‌ آفت سنجیده شود.

– چقدر کار می کنید؟ آیا روز کاری یا ساعت مشخصی دارید؟

بسته به میزان تولید یا تعداد حشره مورد نیاز برای تولید مشتریان، میزان کار ما هم  فرق می‌کند. به طور کلی در این شغل به یک نیروی کار نیاز داریم که مراقب کارگاه پرورش حشرات باشد و غذایشان را سر وقت بدهد. او باید روزانه موارد مورد نیاز را گزارش دهد.

– آیا تا به حال شغلتان را به دیگران هم پیشنهاد کرده‌اید؟ واکنش آن‌ها در این باره چه بوده‌است؟

بارها برای گسترش کار دنبال شریک تجاری بوده و به دیگران، به خصوص بستگان و دوستان در این زمینه پیشنهاد داده‌ام. پاسخشان همیشه خلاصه و کوتاه بود. خیلی ساده و بی‌رودروایستی چند جمله می گفتند با این مضمون که، «چندش»، «من نمی توانم دست بزنم»، «حالم به هم می خورد اگر حشره‌ای ببینم»  و حرف‌هایی از این قبیل. اما اگر بخواهیم از نگاه تجاری به این موضوع نگاه کنیم، قضیه کاملا متفاوت است.

هر شخصی که فکر تجارت در سر داشته باشد، اگر سراغ شغل پرورش و تکثیر جشرات بیاید، حتما جذب خواهد شد . چون هر چقدر هم این شغل گسترش پیدا کند، باز هم شهر، روستا و استانی هست که به خدمات ما نیاز خواهد داشت. مثلا اگر حساب کنیم که برای هر ۱۰۰ مزرعه یا باغ در ایران، حداقل یک پرورشگاه حشرات نیاز هست، می‌شود خیلی راحت حساب کرد که چه اشتغال‌زایی عظیمی می تواند صورت بگیرد و چه سود بالایی هم دارد.

– افرادی که به پرورش حشره علاقه‌مند شده‌اند به چه قدر سرمایه نیازدارند و بطور میانگین به چه درآمد ماهانه‌ای می‌رسند؟

حشرات بسته به نوعشان با هزینه‌های متفاوتی پرورش داده‌می‌شوند. مثلا زنبور براکون سرمایه ۱۰-۲۰میلیونی می‌خواهد. بعد بعضی حشرات را دانه‌ای۵ تومان فروخته‌می شوند بعضی دانه‌ای هزارتومان. بطورمیانگین می‌توانند روی درآمد ۵ میلیون درهرماه حساب کنند. اما بازهم همه اینها بستگی به مکان پرورش و تعداد تولید دارد، هرچه فضای تولید بزرگتر باشد، میزان درآمد هم بالاترمی‌رود و حتی شاید به ماهی ۳۰ میلیون تومان درآمد هم برسند.

علاقمندان برای ارتباط بیشتر با آقای آروین می‌توانند با شماره  ۰۹۱۰۴۶۹۱۹۲۳ تماس حاصل فرمایند.

منابع:

tejaratonline.ir
jamejamonline.ir 
sazandegi.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *